Μετοχικό Ταμείο Στρατού: Οι καταγγελίες για ζημιές εκατοντάδων εκατομμυρίων, η δικαστική έρευνα και το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο – Πρώτα ο έλεγχος, μετά η εξυγίανση..

Από τα οικονομικά ευρήματα της περιόδου 2000–2011 και τα δημοσιεύματα για εισαγγελικές έρευνες μέχρι τη σημερινή συζήτηση για την ενοποίηση των Μετοχικών Ταμείων. Οι μέτοχοι και οι μερισματούχοι δικαιούνται πλήρη ενημέρωση, διαφάνεια και ουσιαστική εκπροσώπηση.

Η συζήτηση για το μέλλον των Μετοχικών Ταμείων των Ενόπλων Δυνάμεων δεν μπορεί να ξεκινά και να τελειώνει στην ενοποίηση ή στην εξυγίανσή τους. Πριν από οποιαδήποτε θεσμική αλλαγή, υπάρχει ένα βασικό προαπαιτούμενο: να αποτυπωθεί με ακρίβεια η οικονομική κατάσταση κάθε Ταμείου, να δοθούν απαντήσεις για το παρελθόν και να διασφαλιστεί ότι οι σημερινοί μέτοχοι δεν θα επωμιστούν βάρη που δεν τους αναλογούν.

Η περίπτωση του Μετοχικού Ταμείου Στρατού (ΜΤΣ) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η οικονομική εικόνα και τα δημοσιεύματα για την περίοδο 2000–2011

Τον Σεπτέμβριο του 2011, το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, απαντώντας σε κοινοβουλευτικό έλεγχο, αναγνώριζε ότι το ΜΤΣ αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά και διαχειριστικά προβλήματα. Σύμφωνα με την επίσημη απάντηση, το σωρευτικό λογιστικό έλλειμμα στον απολογισμό του 2010 ανερχόταν σε 294,23 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι συνολικές αναφερόμενες υποχρεώσεις έφταναν τα 377,83 εκατομμύρια ευρώ.

Τον Ιανουάριο του 2013, δημοσιεύματα που επικαλούνταν έκθεση οικονομικών επιθεωρητών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας έκαναν λόγο για ζημιές περίπου 436 εκατομμυρίων ευρώ και σοβαρές διαπιστώσεις σχετικά με τη διαχείριση του Ταμείου.

Τον Οκτώβριο του 2014, δημοσιεύματα του Τύπου αναφέρονταν σε εισαγγελικό πόρισμα, το οποίο εκτιμούσε τη ζημία για την περίοδο 2000–2011 στα 450 εκατομμύρια ευρώ. Γινόταν επίσης αναφορά σε ποινικές διώξεις για απιστία σχετική με την υπηρεσία σε βάρος προσώπων που είχαν διατελέσει πρόεδροι και γενικοί διευθυντές του Ταμείου.

Η δικαστική υπόθεση που χρειάζεται μια τελική απάντηση

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: Ποια ήταν η τελική δικαστική έκβαση των υποθέσεων που απασχόλησαν την Εισαγγελία Διαφθοράς;

Υπήρξε παραπομπή σε δίκη; Εκδόθηκε αθωωτική ή καταδικαστική απόφαση; Η υπόθεση αρχειοθετήθηκε ή υπήρξε παραγραφή;

Από τα δημοσιεύματα που έχουν εντοπιστεί δεν προκύπτει ασφαλές συμπέρασμα για την τελική έκβαση της συγκεκριμένης δικαστικής διαδικασίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε δικαστική εξέλιξη. Σημαίνει ότι απαιτείται επίσημη ενημέρωση από τις αρμόδιες αρχές.

Και υπάρχει μια ουσιαστική διάσταση: εάν υπήρξαν κατηγορίες, η τελική δικαστική κρίση οφείλει να γίνει εξίσου γνωστή. Κανείς δεν μπορεί να αφήνει να αιωρούνται υποθέσεις και αριθμοί χωρίς να ενημερώνει τους ανθρώπους των οποίων οι εισφορές και τα δικαιώματα συνδέονται με το Ταμείο.

Ενοποίηση χωρίς οικονομικό έλεγχο;

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα, καθώς η συζήτηση για την αναδιοργάνωση των Μετοχικών Ταμείων επανέρχεται στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».

Η προοπτική ενοποίησης ή ευρύτερης οργανωτικής αναδιάρθρωσης των ΜΤΣ, ΜΤΝ και ΜΤΑ δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την περιουσία, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα κάθε Ταμείου.

Πώς μπορεί να προχωρήσει οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή χωρίς προηγουμένως να υπάρχει πλήρης οικονομική αποτύπωση;

Ποιος θα εγγυηθεί ότι οι υποχρεώσεις ενός Ταμείου δεν θα μεταφερθούν στους μετόχους ενός άλλου; Πώς θα διασφαλιστεί ότι τα αποθεματικά και η περιουσία κάθε φορέα θα αξιολογηθούν αυτοτελώς;

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μια γενική διαβεβαίωση περί εξυγίανσης. Χρειάζεται ανεξάρτητος έλεγχος, με ενιαία μεθοδολογία και δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων.

Ποιοι εκπροσωπούν τους εν ενεργεία στρατιωτικούς;

Εξίσου σημαντικό είναι το ζήτημα της εκπροσώπησης στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΜΤΣ.

Το άρθρο 40 του Ν. 5018/2023 τροποποίησε τη σύνθεση του ΔΣ, προβλέποντας συμμετοχή εκπροσώπων από τις Ένοπλες Δυνάμεις, την Ελληνική Αστυνομία, την ΕΑΑΣ και το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

Ωστόσο, υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στη συμμετοχή ενός μέλους που προέρχεται από τις Ένοπλες Δυνάμεις και στην άμεση εκπροσώπηση των εν ενεργεία μετόχων από φορείς που οι ίδιοι επιλέγουν.

Οι στρατιωτικοί που καταβάλλουν σήμερα εισφορές πρέπει να έχουν ουσιαστική φωνή στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον των χρημάτων τους. Η θεσμική διεκδίκηση εκπροσώπησης με πλήρες δικαίωμα ψήφου και πρόσβαση στην ενημέρωση αποτελεί ζήτημα που αφορά το σύνολο των συνδικαλιστικών φορέων.

Διαφάνεια και πρόσβαση στα έγγραφα

Το ζήτημα της ενημέρωσης των μελών του ΔΣ είχε τεθεί δημόσια και από την ΕΑΑΣ το 2024.

Σε ανακοίνωσή της, η Ένωση υποστήριξε ότι κατά τη συνεδρίαση της 25ης Απριλίου 2024 ο πρόεδρος του ΜΤΣ δεν ενημέρωσε αναλυτικά το Διοικητικό Συμβούλιο για έγγραφο που επικαλέστηκε ως απόρρητο. Η ΕΑΑΣ διατύπωσε σοβαρές ενστάσεις για τον τρόπο λειτουργίας του οργάνου και τη διαχείριση της περιουσίας του Ταμείου. Πρόκειται για τις θέσεις της Ένωσης, όπως δημοσιοποιήθηκαν, και όχι για ανεξάρτητα διαπιστωμένο πόρισμα.

Το περιστατικό αναδεικνύει ένα βασικό θεσμικό ζήτημα: τα μέλη ενός Διοικητικού Συμβουλίου πρέπει να έχουν σαφώς καθορισμένα δικαιώματα ενημέρωσης και πρόσβασης στα έγγραφα που αφορούν τη διαχείριση του φορέα. Η εκπροσώπηση χωρίς πρόσβαση στην πραγματική πληροφόρηση κινδυνεύει να καταστεί τυπική διαδικασία.

Πέντε απαιτήσεις πριν από οποιαδήποτε εξυγίανση

Η συζήτηση για το μέλλον των Μετοχικών Ταμείων πρέπει να ξεκινήσει από συγκεκριμένες θεσμικές απαιτήσεις:

  1. Πλήρης ανεξάρτητος οικονομικός έλεγχος των ΜΤΣ, ΜΤΝ και ΜΤΑ, με ενιαία ελεγκτική μεθοδολογία.

  2. Δημοσιοποίηση των πορισμάτων, των οικονομικών καταστάσεων και των υποχρεώσεων κάθε Ταμείου.

  3. Επίσημη ενημέρωση για τη δικαστική έκβαση των υποθέσεων που αφορούσαν την παλαιότερη διαχείριση του ΜΤΣ.

  4. Ουσιαστική εκπροσώπηση των εν ενεργεία μετόχων στα Διοικητικά Συμβούλια, με δικαίωμα ψήφου.

  5. Θεσμοθέτηση πλήρους πρόσβασης στην ενημέρωση, ώστε οι εκπρόσωποι να μπορούν να ασκούν πραγματικό έλεγχο.

Η εξυγίανση χωρίς έλεγχο είναι σύνθημα. Ο έλεγχος χωρίς δημοσιότητα είναι ένας ακόμη φάκελος σε κάποιο συρτάρι. Και η διαχείριση περιουσίας χωρίς ουσιαστική εκπροσώπηση των ασφαλισμένων δημιουργεί έλλειμμα εμπιστοσύνης.

Οι μέτοχοι και οι μερισματούχοι δεν ζητούν χάρη. Ζητούν να γνωρίζουν τι συνέβη με τα χρήματά τους, ποια είναι η πραγματική οικονομική κατάσταση των Ταμείων και ποιος εγγυάται ότι οι μελλοντικές αποφάσεις θα προστατεύουν τα δικαιώματά τους.

Πρώτα ο έλεγχος. Πρώτα η διαφάνεια. Πρώτα οι απαντήσεις. Και μετά η εξυγίανση.

Σχετικά άρθρα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ